Samgönguáætlun 2011-2022 til umfjöllunar á Alþingi - Ögmundur Jónason er á grænni grein

Ögmundur Jónason, innanríkisráðherra,  mun hefja umræðu á Alþingi í dag um samgönguáætlun fyrir árin 2011–2022. Áætlunin er metnaðarfull og hlaðin grænum og góðum gildum sem stuðla að lífvænlegri samgöngum.  Brot út áætluninni eru hér að neðan:

1.3 Markmið um umhverfislega sjálfbærar samgöngur

Dregið verði úr neikvæðum umhverfisáhrifum samgangna með það að markmiði að þær verði umhverfislega sjálfbærar. Stefnt verði að því að losun gróðurhúsalofttegunda vegna samgangna verði undir 750 Gg (750 þúsund tonnum) árið 2020, sem er 23% samdráttur frá 2008. Markmiðið er í samræmi við aðgerðaáætlun íslenskra stjórnvalda í loftslagsmálum.

 Markvissar aðgerðir miði að minni notkun jarðefnaeldsneytis og að samgöngutæki nýti orku sem framleidd er með endurnýjanlegum orkugjöfum, auk orkusparandi aðgerða fyrir eldri farartæki.

Efldar verði rannsóknir sem miða að sjálfbærni í framleiðslu á vistvænum orkugjöfum og aukinni hagkvæmni samgöngukerfisins, m.a. með stuðningi við þróun og uppbyggingu innviða og þróun og framleiðslu á innlendu vistvænu eldsneyti.

Áherslur til að ná þessu markmiði eru m.a.:

b.     Unnin verði aðgerðaáætlun um aukin loftgæði í helstu þéttbýliskjörnum í samstarfi við sveitarfélögin.

e.     Stuðlað verði að nýtingu umhverfislega skilvirkra orkugjafa (kr./tonn CO2-ígildi).

f.     Breytt verði skattlagningu á ökutæki með það að markmiði að hvati sé til kaupa á sparneytnum ökutækjum og eins þeim sem nota umhverfisvæna orkugjafa.

g.     Sérleyfi og einkaleyfi til aksturs verði háð skilyrðum um umhverfisvæn samgöngutæki í þeim tilgangi að akstur í atvinnuskyni, sem krefst leyfa, verði í auknum mæli visthæfur. Jafnframt verði gerðar kröfur um að kaup ríkisins á akstursþjónustu séu háð skilyrðum um visthæf ökutæki. Stofnunum ríkisins verði sett ákveðin skilyrði um að þær leitist við að nota ökutæki sem eru sparneytin og hafa lágt CO2-gildi í útblæstri.

k.     Auknar verði rannsóknir á umhverfisvænum orkugjöfum, orkusparnaði og aðgerðum til að draga úr mengun vegna brennisteins, kolmónoxíðs (CO), koltvísýrings (CO2) og niturefna (NOx) frá skipavélum.
 
Sjá þingsályktunartillögu í heild
 

Við eigum tækifæri til að nýta íslenskt lífeldsneyti í stórauknum mæli í samgöngum – verkefnið kallar á skýra og gagnsæja markmiðssetningu og skilvirka fararstjórn.

Birgðastaða í landinu fyrir hefðbundið jarðefnaeldsneyti samsvarar að jafnaði 2-3 vikna eftirspurn og gæti að hámarki annað eftirspurn í um 2  mánuði ef allar vottaðar birgðastöðvar fyrir eldsneyti í landinu væru reglulega fylltar. Mikilvægt er að þjóðinni lánist að nýta þau tækifæri sem hún á til að auka sjálfbæri sýna í samgöngum á næstu árum svo tryggja megi enn frekar orkuöryggi í landinu á næstu áratugum og til lengri tíma litið. 

Það hefur ekki farið fram hjá mörgum sem láta sig málaflokkinn varða að gríðarleg aukning hefur átt sér stað síðastliðin tvö ár í fjölda ökutækja sem nýta metaneldsneyti í samgöngum á höfuðborgarsvæðinu. Og svo komið að þótt olíuskip kæmu ekki til landsins í nokkra mánuði gætu hátt í 1000 ökutæki gengið fyrir íslensku metani og haldið uppi vélknúnum samgöngum á höfuðborgarsvæðinu. Árangurinn þó ekki meiri en svo að notkun á endurnýjanlegu eldsneyti í samgöngum á Íslandi nemur vel innan við 1% af heildar eldsneytisnotkun í  landinu í dag. 

Rannsóknir standa nú yfir í landinu sem lúta að því að kanna fýsileika þess að framleiða nokkrar tegundir lífeldsneytis úr úrgangi og öðrum lífmassa sem til fellur og/eða hægt er að afla í landinu. Rannsóknarverkefnið Lífeldsneyti miðast við rannsóknir á framleiðslu á  líf-DME , líf-dísil, líf-FTdisil, líf-etanól, líf-metan (nútíma-metan) og líf-vetni. Jafnframt, er horft til þess að framleiðsla á metanóli úr úrgangsplasti (sjá frétt) geti dregið úr innflutningi á bensíni, en blanda má metanóli (3%)  út í bensín og nota á hefðbundna bensínbíla (sjá einnig önnur áform  CRI).  Þá binda margir vonir við að hagkvæmni þess að nýta vetni og rafmagn í samgöngum  muni aukast verulega á næstu árum og áratugum.  Þá eru ýmis verkefni á sviði bílasmíði, hönnunar og þróunar á rafbílum fyrir íslenskar aðstæður afar áhugaverð og verðskulda stuðning.

Við orkukerfiskipti í samgöngum í heiminum þykir viðbúið að mismunar muni gæta milli landa í því hvaða tæknilausn hagkvæmast er að innleiða í miklum mæli.  Við greiningu á valkostum er hvarvetna  lögð mikil áhersla á sjálfbæra þróun, að auka sjálfbæra nýtingu á eldsneyti eða orkuberum og að sjálfbærni þeirra orkukerfa sem samgöngurnar grundvallast á megi verða sem mest – að samgöngurnar grundvallist sem mest á endurnýjanlegu orkukerfi.  Orðin, orkukerfi ökutækja, vísa til þeirra efna og þess búnaðar sem skapar þá orku sem akstur vélknúinna ökutækja  grundvallast á.  Þannig er vakin athygli á því að það eitt að nýta endurnýjanælegan orkugjafa eða orkubera til að knýja för þarf ekki að skapa þann heildarávinning fyrir samfélög eða umhverfið sem sóst er eftir. Lykil atriði er að það orkukerfið sem samgöngurnar grundvallast á auki sjálfbærni í samgöngum samfélaga. 

Enginn ágreiningur er um það að mikið hagræði er því samfara að geta nýtt innlent lífeldsneyti í samgöngum á  núverandi bílaflota og önnur samgöngutæki.  Enginn ágreiningur er heldur um það að mikil þróun hefur átt sér stað á síðustu árum á núverandi brunavélum sem nýtt geta lífeldsneyti í akstri með eða án samnýtingar á raforku. Líkindi standa til að samgöngur í heiminum á fyrrihluta þessarar aldar (hið minnsta) muni að stærstum hluta grundvallast á brunavélinni eins og verið hefur. Tilgáta sú grundvallast ekki einvörðungu á þeim tíma sem það tekur að skipta út ökutækjum almennt og þeirri tækni sem stuðst er við í samgöngum í heiminum í dag, heldur ekki síður vegna þess að heildar ávinningur af notkun brunavélanna þykir fyrirsjáanlega standast vel samanburð við þá valkosti sem komið hafa fram og kynntir hafa verið - hvort heldur um er að ræða umhverfislegan eða efnahagslegan ávinning.

Orðið sjálfbær þróun vísa til þriggja stoða sem þurfa að vera til staðar svo breytni okkar mannanna megi verða samfélagslega ábyrg og í sem mestri sátt við umhverfið- með hætti sem tryggir að komandi kynslóðir eigi val um að viðhafa það sama og við gerum í dag. Orðið sjálfbærni (e. sustainability) hefur svipaða merkingu og sjálfbær þróun og er gjarnan notað í umræðu um kerfisbreytingu í samgöngum svo dæmi sé tekið. Með orðunum sjálfbærni í samgöngum er í fyrsta lagi mikið kapp lagt á að samgöngur raski sem minnst jafnvægi í umhverfi okkar og náttúrunni. Sóst er eftir að innleiðing nýrra tæknilausna skapi heildrænt séð sem mestan viðsnúning í losun gróðurhúsalofttegunda svo stemma megi stigu við hlýnunaráhrifum í lofthjúpi jarðar. Og jafnframt hefur þörfin fyrir hreinna nærumhverfi í stórborgum heimsins kallað á miklar breytingar í samgöngum innan borgarmarka.  Í öðru lagi fangar orðið sjálfbærni mat á efnahagslegum áhrifum breytinganna á samfélög, atvinnustarfsemi og einstaklinga enda vart árangurs að vænta á frjálsum markaði ef efnahagslegar forsendur fyrir breytingunum eru ekki til staðar. Í þriðja lagi varpar orðið sjálfbærni ljósi á félagslega þætti breytinga og ávinning þess að breytingarnar styrki samfélög, auki orkukerfis-og samgönguöryggi þeirra með endurnýjanlegum hætti, og skapi aukin atvinnutækifæri og fjölbreyttara mannlíf.

Gott og vel. Hvar erum við Íslendingar staddir á vegferðinni ?  

Í ársbyrjun 2012 voru hátt í 1000 ökutæki í landinu sem gátu nýtt íslenskt metaneldsneyti í akstri og gerðu það. Þar af flestir ruslabílarnir á höfuðborgarsvæðinu, tveir strætóar, yfir 20 leigubílar, um 70 litlir og millistórir sendibílar, einn stærri vöruflutningsbíll, tveir krókbíllar og á annað hundrað gerðir fólksbíla af ýmsum stærðum. Jafnframt voru nýverið fréttir um framleiðslu á líf-dísil (Orkey) og notkun eldsneytisins í Björgúlfi EA 312 frá Dalvík (sjá frétt).  Þar fyrir utan geta dísilbílar gengið fyrir íslenskum líf-dísil og áform uppi um að stórauka framleiðslu á líf-dísil í landinu á komandi árum. Þá eru einnig hátt á annan tug fólksbíla í landinu sem nýtt geta íslenskt vetni í akstri.  Já,  þetta eru okkar varnir í dag til að tryggja samgönguöryggi og ferðafrelsi í landinu ef olíudreifing í heiminum raskast tímabundið eða verulega.  Þótt afar jákvæð breyting hefur átt sér stað í þessum efnum síðastliðin tvö ár er árangurinn ekki meiri en svo að notkun á endurnýjanlegu eldsneyti í samgöngum á Íslandi nemur vel innan við 1% af heildar eldsneytisnotkun í landinu í dag. 

Staða metanmálefna:

Ég er iðulega spurður að því hvað sé að frétta af málefnum metanvæðingarinnar og svara ég því til að ég sé bjartsýnn á að línurnar fari að skýrast hvað varðar nýja eigendastefnu Metan. Um mitt ár 2011 þótti einsýnt að sala á metaneldneyti ykist um meira en 100% milli áranna 2010 og 2011 og að meiri aukning væri í farvatninu. Um svipað leiti kom fram sú þörf að endurskoða eigendastefnu félagsins og í framhaldi var Jón Björn Skúlason ráðinn framkvæmdastjóri Metan, en hann hefur um árabil sinnt af krafti framgöngu vetnismála í landinu (Íslensk NýOrka). Og stýrði um tíma störfum Grænu orkunnar þar til Sverrir Viðar Hauksson var ráðinn í hans stað. Græna orkan skilaði skýrslu sem birt var þann 22. nóvember 2011.  Þar er meðal annars lagt til að verkefni Grænu orkunnar verði færð til Íslenskrar NýOrku þar sem Jón Björn Skúlason gegnir framkvæmdastjórn.

Í árslok 2011 varð breyting á eignarhaldi í Metan þegar SORPA leysti til sín eignarhluti OR, REI og N1 í félaginu og Metan þar með komið í 100% eigu íbúa á höfuðborgarsvæðinu í gegnum eignarhald í SORPU – sjö sveitarfélög.  Ný eigendastefna fyrir Metan var þar með komin á borð nýrrar stjórnar SORPU og Sverrir Viðar Hauksson (SVH slf) ráðinn sem ráðgjafi um nýja stefnumótun fyrir Metan.      

Þá hafa línu verið að skýrast varðandi tímasetningu á mögulegri metanframleiðslu á Eyjafjarðarsvæðinu og viljayfirlýsing borist frá bæjarstjórn Akureyrarbæjar um metanframleiðslu úr hauggasi frá Glerárhugum á Akureyri. Nýr forstjóri Norðurorku, Ágúst Torfi, sem tók til starf síðastliðið haust, hefur unnið að öflun upplýsinga um tæknilausnir á þeirri vegferð.

Eðlilega verður náið fylgst með framvindu metanmálefna á næstu vikum enda þúsundir einstaklinga sem ferðast um á höfuðborgarsvæðinu daglega í ökutæki knúnu íslensku metaneldsneyti og fjölgar stöðugt. Væntingar eru miklar um að jákvæð skilaboð fari að berast, frá eigendum Metan og öðrum áhrifavöldum og að tilkynnt verði um vilja og áform um að auka framboð og bæta þjónustu fyrir metaneldsneyti á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni.  

Sjá vef í vinnslu um rannsóknarverkefnið sem stutt er af Tækniþróunarsjóði - Lífeldsneyti
Sendið spurningar beint til visindasamfélagsins - hér

Fyrirspurnir einnig velkomnar á netfangið - [e-mail] eða í síma 896-7080

Íþróttamaður ársins – Ólympíuleikarnir hefjast eftir 201 dag

Íþróttamaður ársins var kjörinn í 56. sinn þann 5. janúar síðastliðinn. Hátíðin var glæsileg að vanda og eiga Samtök íþróttafréttamanna miklar þakkir skildar fyrir sitt árlega framtak. Spennan var mikil að vanda þegar niðurstöður í kjörinu voru kynntar og óvissan oft minni um hverjir yrðu í efstu þremur sætunum, enda voru átta íþróttamenn af þeim tíu sem til greina komu tilnefndir í fyrsta sinn.

Heiðar Helguson var kjörinn íþróttamaður ársins – gegnheill baráttumaður og dugnaðarforkur með fágæta skallahæfileika sem skapar ævinlega mikla ógn í fremstu víglínu með félagslið sínu og landsliðinu um margra ára skeið. Ásdís Hjálmsdóttir spjótkastari hafnaði í öðru sæti og Jakob Örn Sigurðarson, körfuknattleiksmaður í þriðja sæti. Og ekki var það til að skemma fyrir að í fyrsta leik eftir útnefninguna varð Heiðar hetja síns félagsliðs með að skor og tryggja félagi sínu dýrmætt stig í breska boltanum.

Heiðar er 37. einstsaklingurinn sem hlotið hefur nafnbótina og 7. knattspyrnumaðurinn, en Ásgeir Sigurvinsson og Eiður Smári Guðjohnsen voru á sínum tíma báðir kjörnir tvisvar sinnum. Rétt er þó að minna á að Samtök íþróttafréttamanna hófu tilnefningu á Íþróttamanni ársins í fyrsta sinn árið 1956 og því fjöldi glæsilegra íþróttamanna sem tengjast ekki sögu kjörsins. Í knattspyrnusögunni á fimmta ártug liðinnar aldar verður á fáa hallað þótt nafn Alberts Guðmundssonar sé sérstaklega nefnt í þessu samhengi og viðbúið að hann hefði fengið nafnbótina nokkrum sinnum ef sambærilegt kjör hefði átt sér stað á hans tíma.

Samkoman var glæsileg og hátíðleg og ræða forsetans, herra Ólafs Ragnars Grímssonar, í afreksflokki að vanda. Hann áréttaði mikilvægi félagasamtaka við uppbyggingu á öflugum samfélögum og vitnaði í fyrirlestur Roberts D. Putnam, prófessors við Harvard háskóla, sem hélt erindi í HÍ á árinu 2011 þar sem fram kom að endurreisn samfélaga ætti mikið undir því að félagasamtök af ýmsum toga væru virk og sterk. Forsetinn gekk svo langt að kasta fram þeirri tilgátu í ræðu sinni  að í þeim efnum væri íþróttahreyfingin á Íslandi í fremstu röð félagasamtaka í landinu – falleg orð á 100 ára afmælisári ÍSÍ frá verndara íþróttahreyfingarinnar síðastliðin 16 ár.

Í tilefni Olympíuleikanna sem haldnir verða í London í sumar flutti breski sendiherrann á Íslandi, Ian Witting, skemmtilegt erindi á samkomunni, óskaði íslenskum íþróttamönnum velgengni á leikunum  og bauð Íslendinga hjartanlega velkomna til Bretlands til að upplifa heimsviðburðinn sem hefst eftir 204 daga (frá fundardegi að telja). Þá hann nefndi dagafjöldan sem er til stefnu og tilkynnti að Bretar væru farnir að telja niður var ekki laust við að greina mætti á svipbrigðum nærstaddra hvort þeim væri ætlað að keppa við bestu íþróttamenn heims á leikunum eða ekki.

Tíminn til stefnu er stuttur en þó nógu langur til þess að nokkrir einstaklingsíþróttamenn gætu bætt getu sína verulega og aukið líkindi þess að Íslendingar eignist íþróttamenn í úrslitakeppni leikanna þar sem allt getur gerst. Fulltrúi slíkra framfara á 200 dögum sat í salnum þetta kvöld, Vilhjálmur Einarsson, en á útmánuðum 1956 þótti hann ekki líklegur til stórræða á Ólýmpíuleikunum í Melbourn í september sama ár. Hann átti best um 15,40m um vorði og sökum framfara um sumarið (15,75m) var það úr að hann fékk að fara á leikana.  Þar bætti hann sig verulega öðru sinni á árinu og hlaut silfurverðlaun í þrístökki með stökki upp á 16,23m.  Framfarirnar hefur hann meðal annars þakkað æfingadvöl í Bromma í Svíþjóð þar sem honum gafst færi á að æfa með bestu stökkvurum Svía um tíma. Síðan þá er liðin rúm hálf öld og staðan sú að fremstu íþróttamenn þjóðarinnar í dag fá ófullnægjandi stuðning við verkefni sín síðustu mánuðina fyrir leikana. Við sem þjóð eigum að gera betur og getum gert það – 201 dagur er til stefnu í dag.
   
Í ræðu forseta ÍSÍ, Ólafs Rafnssonar, kom fram að íþróttahreyfingin mun gera sitt allra besta til að skapa íslenskum íþróttamönnum aðstöðu til að stunda íþrótt sína með árangursríkum hætti en að mikið skorti á að unnt sé að styðja við afreksverkefnin eins og þurfi að gera. Þá kom jafnframt fram í ræðu formanns Samtaka íþróttafréttamanna, eitt árið enn,  að furðu sætir hversu lítill stuðningur hins opinbera hefur verið í gegnum tíðína við markviss verkefni á sviði afreksíþrótta og skoraði formaðurinn, Sigurður Elvar Þórólfsson, á stjórnvöld að gera betur í þeim efnum á þessu ári.
 
Í kjöri Samtak íþróttafréttaritara mætti ætla að samtökin telji að einstaklingsíþróttamenn í frjálsíþróttum, júdó, og sundi séu í dag í hlutfallslega sterkri stöðu til að veita kollegum sínum í heiminum samkeppni á Ólympíuleikunum og leifi ég mér hér að bæta við badminton og skotíþróttum, hið minsta. Á lista yfir alla þá íþróttamenn sem fengu stig í kjörinu, alls 31,  mætti ætla að eftirtaldir einstaklingsíþróttamenn séu að mati samtakanna í hlutfallslega sterkri stöðu sem verðandi þátttakendur á Ólympíuleikunum sem hefjast eftir 201 dag. 

• Ásdís Hjálmsdóttir frjálsíþróttir 
• Kári Steinn Karlsson frjálsíþróttir
• Þormóður Árni Jónsson júdó 
• Eygló Ósk Gústafsdóttir sund 
• Jakob Jóhann Sveinsson sund 
• Jón Margeir Sverrisson íþróttir fatlaðra 
• Erla Dögg Haraldsdóttir sund 

Í stað þess að persónugera eða sérsambandsgera allan stuðning við verkefni afreksíþróttamannanna tel ég ávinning felast í því að nálgast verkefni þeirra heildstætt og veita verkefnum brautargengi,  þá stuttu leið sem eftir er, eftir faglega og ábyrga greiningu á því hvað ráðlegt þykir að viðhafa í hverju verkefni fyrir sig.

Orkukerfisskipti - Rannsóknarverkefninu Lífeldsneyti miðar vel áfram - til mikils er að vinna.

Það er kunnara en frá þurfi að greina að framleiðsla á hefðbundnu jarðefnaeldsneyti (s.s. bensín og dísilolía) eru takmörk sett í heiminum og að talið er að aðgengilegustu og gjöfulustu olíuauðlindir heimsins hafa þegar verið nýttar og/eða fundnar. Eftirspurn eftir eldsneyti í heiminum eykst stöðugt og sú staðreyndi að renna upp fyrir almenningi og ráðamönnum um allan heim að það ferðafrelsi og samgönguöryggi sem við þekkjum í dag verður ekki tryggt fyrir komandi kynslóðir með notkun á hefðbundnu jarðefnaeldsneyti.

Í hinum vestræna heimi telst vélknúið ökutæki nauðsynjavara fyrir fjölskyldu og í mörgum tilfellum fleiri en eitt ökutæki. Ökutækjum í umferð í heiminum fjölgaði að meðaltali um 4,6%¹ á ári á tímabilinu frá 1960-2002. Árið 2002 voru að meðaltali um 7,6 einstaklingar um hvert ökutæki í umferð í heiminum¹ og áætlað að árið 2030 verði aðeins um 3,9 einstaklingar um hvert ökutæki. Að fólksfjöldi í heiminum verði þá kominn yfir 8 milljarða og fjöldi ökutækja yfir 2 milljarða¹.

Viðhald og vöxtur hagkerfa í heiminum á mikið undir því að samgöngur eins og við þekkjum þær í dag verði jafn skilvirkar eða skilvirkari en þær hafa verið síðustu áratugina. Talið er að árlegar heimtur á hráolíu hafi, hins vegar náð hámarki í heiminum á árunum 2005-2008 og nam þá 74-85 milljónum tunna á dag².

Það ætti því vart að koma á óvart þótt málsmetandi aðilar um orkumál og efnahagslega og samfélagslega þróun leggi mikla áherslu á að þjóðir heims bregðist strax við og leiti allra leiða til að auka framleiðslu og notkun á endurnýjanlegu lífeldsneyti í samgöngum sínum. Og ýmsir ganga svo langt að fullyrða að sjálfstæði þjóða (okkar Íslendinga) liggi við hvernig til takist á komandi árum og áratugum við að auk framleiðslu og notkun á innlendu lífeldsneyti í samgöngum. ³ Þá er ónefndur sá mikli og nauðsynlegi umhverfislegi ávinningur sem orkukerfisskiptin geta haft í för með sér og réttlætir einn og sér að miklu verði tjaldað til svo árangri megi ná á þessum vettvangi í framtíðinni.

Þátttakendur í rannsóknarverkefninu Lífeldsneyti komu saman til fundar í starfsaðstöðu SORPU á Álfsnesi föstudaginn 18. nóvember síðastliðinn og ræddu stöðu verþátta og næstu skref. Verkefnip Lífeldsneyti lýtur að því að rannsaka mismunandi leiðir og þróa tækni til að auka framleiðslu á lífeldsneyti úr íslensku hráefni. Rannsóknir miðast við framleiðslumöguleika á etanóli, FT-dísil, metaneldsneyti, metanóli og vetni úr lífmassa sem til fellur í landbúnaði, iðnaði og frá heimilum í landinu.  

Á fundinum kom fram að verkefninu hefur miðað vel áfram þótt sumir verkþættir hafi reynst tafsamari en ráð hafði verið fyrir gert  s.s.  innflutningur á tækjum og búnaði til rannsókna. Verkefnið spannar þrjú ár og er skipt upp í níu verkþætti. Fjórum verkþáttum er lokið með skýrslu og annar verkþáttur vel á veg kominn. Framvinda verkþátta hefur verið góð og að stærstum hluta samkvæmt áætlun.

Virkir þátttakendur í verkefninu Lífeldneyti eru : Háskólinn á Akureyri (UNAK), Landbúnaðarháskóli Íslands, Mannvit, Matís,  Nýsköpunarmiðstöð Íslands og SORPA. Verkefnastjórn er í höndum HA og verkefnastjóri Jóhann Örlygsson .

Verkefnið er styrkt af Tækniþróunarsjóði/ Rannsóknarmiðstöð Íslands (RANNÍS)-   skipan vísinda- og tæknimála  SJÁ HÉR  

Orðið lífeldsneyti vísar til þess að eldsneyti sé unnið úr lífmassa sem til fellur í samfélaginu og unnt að nýta og afla með endurnýjanlegum hætti.

Orðið lífmassi vísar til lífræns efnis sem unnt er að afla og ekki er nýtt í líffræðilegum, efnahagslegum og samfélagslegum ferlum með meiri ávinningi en til framleiðslu á endurnýjanlegri orku/eldsneyti sem nýst getur í stað innflutts jarðefnaeldsneytis.

Stoðefndi í inngangi:
¹ Sjá töflu-1 bls.5 og töflu-3 bls.20 :
² Sjá línurit :
³ Í lok viðtalsins við Jóhannes Björn í Silfri Egils:  

 

Græna orkan-1 : Skýrsla birt 22.nóvember- mikilvægt er að leiðrétta nokkur skilaboð í skýrslunni og bæta við gagnlegum upplýsingum fyrir þinglega meðferð.

 Sem inngang að umræðu um málefni skýrslunnar á næstu vikum vil ég í stuttu máli  benda á verulegt ósamræmi milli upplýsinga sem er að finna á heimasíðu Metan hf. og skilaboða sem er að finna í skýrslu Grænu orkunnar:

1.       Í skýrslu Grænu orkunnar undir kafla 3.3.  Endurnýjanlegir orkugjafar, stendur á bls.19 ; „Ljóst er að möguleikar til að auka metanframleiðslu eru ákveðnum takmörkunum háðir, en metan framleitt úr innlendum afurðum ætti þó hugsanlega að geta gefið 5-15% af eldsneyti fyrir bíla í framtíðinni.“

2.       Í skýrslu Grænu orkunnar undir kafla 4.0 Innviðir, 4.1 Flutningsnet orkugjafa, Metan,  stendur á bls.28 ;  „Mikilvægt er að styðja við uppbyggingu á dreifikerfi fyrir metan en taka verður tillit til takmarkana sem eru á framleiðslu metans“

Nú er það svo að yfir 25.000 tölvur hafa verið nýttar, síðastliðin misseri, til að heimsækja síður  sem tengjast umræðu um tækifæri þjóðarinnar til auk framleiðslu og notkun á íslensku metaneldsneyti og vert fyrir höfund ofangreindra málsgreina að gera sér grein fyrir að mörgum kann að finnast að í skýrsluna vanti skýringu á þeim skilaboðum sem þar er að finna og vitnað er til hér að ofan.

Hvernig má það vera að ósamræmi er svona mikið á milli þess sem fram kemur á heimasíðu Metan hf. ,annars vegar, og í skýrslu Grænu orkunnar, hins vegar? Á heimasíðu Metan hf. má finna eftirfarandi texta;

„Metan eldsneytið er unnt að framleiða út öllu lífrænu efni á yfirborði jarðar, nútíma-metan. Sú mikla þróun sem hefur átt sér stað í framleiðslu og dreifingu á metan eldsneyti, hefur gert það að verkum að um allan heim er horft til metanvæðingar í samgöngum sem veigamikils þáttar við umhverfisvæn orkukerfisskipti í samgöngum á þessari öld. Einnig vegur þungt að metanvæðingin gerir þjóðum heims kleift að stórauka orkuöryggi sitt með sjálfbærum og endurnýjanlegum hætti.“  sjá hér

Já,  það er hægt að framleiða metan út öllu lífrænu efni á yfirborði jarðar og þar með nýta allt hráefni sem vex og dafnar við ljóstillífun. Þú segir nokkuð, framleiðsla á metaneldsneyti er því með engu einskorðuð við uppskeru á einni eða fáum tegundum orkuplantna eða úrgang frá heimilum. Vissu þau ekki þetta hjá Grænu orkunni ?  Í skýrslu Grænu orkunnar segir að metanframleiðsla í landinu ,, ætti þó hugsanlega að geta gefið 5-15% af eldsneyti fyrir bíla í framtíðinni.“  

Stöldrum aðeins við, það er ekkert sambærilega takmarkandi sagt um aðrar tæknilausnir í skýrslunni þótt nýting annarra valkosta grudvallist m.a. á ræktun orkuplantna eða nýtingu á öðrum lífmassa.  Tölurnar 5-15% eiga engan veginn við  í málsgrein sem ætlað er að varpa ljósi á ,,hugsanlega" getu til að framleiða metana í landinu. Tækni, þekking og reynsal er til staðar í heiminum og meðal Íslendinga  til að framleiða íslenskt metan í samræmi við það magn af lífmassa sem sólin, vatnið og íslensk jörð getur skilað. Hið ,,hugsanlega" í því samhengi er mun meira en við þurfum á alla okkar bíla. Enginn veit í dag í hvað hlutfalli hagstæðast er fyrir þjóðina að nýta mismunandi tæknilausnir í samgöngum síðar á öldinni. Þetta veit verkefnhópur Grænu orkunnar og því vakanar upp sú spurning hvort tölurnar 5-15% séu fyrst og fremst persónuleg ágiskun eða ósk höfundar um það sem ,,ætti" að miða við fyrir metan. Og hvers vegna að skilgreina svona þröngan stakk bara fyrir metan ?

Ef til vill er bara um að ræða innsláttarvillu á tölustöfum hjá þeim sem gekk frá skýrslunni? Já, en þá stefndur eftir  tilvitnun-2 að ofan þar sem varað er við því að byggja upp dreifikerfi fyrir metan of hratt og vísað óbeint til fyrrnefndra takmarkanna á meintri framleiðslugetu á metani að mati höfundar;  ,, taka verður tillit til takmarkana sem eru á framleiðslu metans“.  Stöldrum aftur við, er allt morandi í peningum til að byggja upp dreifikerfi fyrir metaneldsneyti? Og þannig að Græna orkan telur sérstaka ástæðu til að árétta varfærni í þeim efnum við upphaf formlegs átaks til orkukerfisskipta í samgöngum?  Er ekki hér um að ræða óheppilega gildishlaðna framsettningu að hálfu einhvers penna innan verkefnahóps Grænu orkunnar?

Gott og vel, þetta gæti verið einhver misskilningur hjá einhverjum í verkefnastjórn Grænu orkunnar. Í öllu falli eiga allir rétt á endurskoðun orða sinna- sjáum hvað setur.   

Á næstu vikum og mánuðum mun ég taka upp þráðinn á sviði orkukerfisskipta í samgöngum þjóðarinnar og fjalla um tækifæri þjóðarinnar og rannsóknir sem miða að því að auka framleiðslu og notkun á íslensku lífeldsneyti og orkuberum (DME, etanól, lífdísil, metaneldsneyt, metanól,  rafmagn og vetni). Þá mun ég einnig fjalla nánar um  margt að því góða sem er að finna skýrslu Grænu orkunnar og leitast við að bæta við upplýsingum sem þar er ekki að finna.

Takk í dag -  í góðum anda.

Sjá Skýrslu Grænu orkunnar - hér

Til hamingju Reykjavíkurborg með metanvæðingu fólksbílaflotans – ég vil nota þetta tækifæri og þakka fyrir mig og óska nýrri stjórn Metan velfarnaðar - ráðningarsambandi mínu við Metan fer senn að ljúka.

Ég hef oft verið spurður að því hvers vegna ný frétt hafi ekki verið birt á heimasíðu Metan  frá 30. júní í sumar – en síðasta frétt á heimasíðunni fjallar einmitt um þessi áform borgarinnar að taka í notkun 49 metan/bensín  fólksbíla.  Því er ekki til að svara að ég telji að markvert fréttaefni til birtingar á heimasíðunni hafi skort og ekkert launungamál að ég hef gegnt stöðu markaðsstjóra Metan frá  mars 2009. Því er heldur ekki að leyna að ráðningarsambandi mínu við Metan fer senn að ljúka með þeirri umsögn  að ,, árangur af markaðsstarfinu hafi orðið mun meiri en gert hafi verið ráð fyrir“ og  þess eðlis að ,,lúxusvandamál hafi skapast“ sem bregðast þurfi við með því að endurskoða eigendastefnu félagsins. 

Ný stjórn Metan tók til starfa í maí og komst að þeirri niðurstöðu að ráðlegast væri að rjúfa allar skuldbindingar félagsins svo móta megi nýja eigendastefnu með hreint borð. Endurskoðunin hefur tekið lengri tíma en ráðgert var og þótti ráðlegt að stoppa um tíma fréttaflutning um spennandi þróun og tækifæri á vegferð metanvæðingar í samgöngum landsmanna og í heiminum þar til ný eigendastefna verður kynnt. 

Að ofansögðu vil ég trúa því að með nýrri eigendastefnu berist landsmönnum, innan tíðar, fréttir um spennandi framtíðarsýn nýrrar stjórnar og metnaðarfulla nýtingu tækifæra til aukinnar metanvæðingarinnar á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni.

Rétt er að minna á að félagið Metan er í dag að upplagi í óbeinni eigu íbúa á höfuðborgarsvæðinu, Akranesi og Borgarnesi  í gegnum eignarhlut SORPU og Orkuveitu Reykjavíkur í félaginu (85,1%).  Það eru sannarlega bundnar miklar vonir við það að með nýrri eigendastefnu og nýjum starfsmönnum gangi nýrri stjórn allt í haginn við að beina spjótum sýnum rétt og með árangursríkum hætti á vegferð aukinnar metanvæðingar í samgöngum þjóðarinnar.  

Á Íslandi stefnir í að um 1000 ökutæki nýti metaneldsneyti í akstri í árslok 2011 -um áttföldun í fjölda ökutækja frá 2009 til ársloka 2011. Notkun á eldsneytinu hefur á sman tíma aukist í réttu hlutfalli við fjölda  „fólksbílaígilda“ í landinu sem nýta eldsneytið. Í skoðanakönnun sem Capacent birti í apríl 2011 kom fram að 82,4% svarenda á Íslandi  voru áhugasamir um metanbíla.

Ég vil nota þetta tækifæri og þakka fyrir þau forréttindi að hafa fengið að njóta baklands í rúm tvö ár við að minna okkur öll á þau dýrmætu tækifæri sem við höfum í hendi okkar að nýta til að auka sjálfbærni okkar í samgöngum og leggja grunna að auknu orkuöryggi komandi kynslóða með miklum og margþættum umhverfislegum og efnahagslegum ávinningi . Jafnframt vil ég þakka ykkur bloggfélögum fyrir yfir 50.000 flettingar á bloggsíðum um metanmálefni, á undangengnum misserum, sem telst víst dágott fyrir svona ,,leiðinlegt umfjöllunarefni" á okkar erfiðu tímum í samfélaginu. Við erum þó ríkari en við höfum mörg hver gert okkur grein fyrir og megum ekki hleypa sundurlyndisfjandanum að til að koma framvindu metanvæðingarinnar á  ís.  Íslandi allt.      
   

Sjá frétt á Metan :

Sjá frétt á RUV í gær:

Metanvæðing í samgöngum - markviss og metnaðarfull nýting tækifæra í Evrópu - við erum ríkari en við höfum gert okkur grein fyrir.

Bifreiðaframleiðandinn Audi hefur kynnt metnaðarfull og samfélagslega ábyrg markmið um að stórbæta heildræna umhverfisáhrif í samgöngum með framleiðslu ökutækja sem nýtt geta metaneldsneyti, vetni og rafmagn í akstri og hafa fjárfest í verksmiðjum og búnaði  til að umbreyta vindorku í raforku og nýta hana til framleiðslu á metaneldsneyti og vetni. Fyrirtækið hefur fjárfest í vindmyllum sem staðsettar verða í Norðursjó.  Vindmyllurnar umbreyta vindorku í raforku og hún nýtt til að framleiða metaneldsneyti (CH4) eða vetni (H2) úr vatni (H2O) og koltvísýringi ( CO2). Verksmiðjan sem umbreytir raforkunni  getur hvort tveggja skilað frá sér metani (CH4) eða vetni (H2)  og því um að ræða valkvæða framleiðslu  í samræmi við þróun eftirspurnar eftir ökutækjum sem nýtt geta metan eða vetni til að knýja för á þessari öld.  Að auki má svo nýta rafmagnið á rafbíla þegar eftirspurn eftir þeim eykst.

Með því að umbreyta raforku í metaneldsneyti eða vetni skapast hagfelld leið til að halda orkunni á nýtanlegu formi til samgangna óháð breytileika í rafmagnsframleiðslunni frá vindmyllunum.  Ökutæki sem nýtt geta metaneldsneyti í akstri gera engan greinamun á því hvernig sameind metaneldsneytisins (CH4) sem notuð er á ökutækið varð til ; hvort hún varð til við gerjun á urðunarstað ( íslenskt metan í dag), við gerjun í verksmiðju (íslenskt metan vonandi sem fyrst) , úr jarðgasi ( líkindi standa til að metan sé að finna á Drekasvæðinu) eða með rafgreiningu á vatni og koltvísýringi eins og Audi  kynnir áform um að viðhafa ( tæknilega framkvæmanlegt hvar sem er á Íslandi). Allir metanbílar eða metan/bensínbílar í heiminum geta gengið fyrir metaneldsneyti af hvaða uppruna sem er.

Fréttin frá Audi varpar enn einu ljósi á hvað hægt er að gera og verið er gera á markaðnum til að mæta þeirri brýnu þörf að minnka hnattræn umhverfisáhrif frá samgöngum og auka samhliða sjálfbærni í samgöngum og orkuöryggi þjóða á þessari öld.  Sjáið þið ekki fyrir ykkur hvernig við gætum t.d. nýtt umfram raforku í orkukerfinu okkar til að framleiða eldsneyti til vélknúinna samgangna á landi eða sjó – framleitt eldsneyti á þeim tíma dagsins  sem eftirspurn eftir rafmagni er minnst , ekki skortir okkur vatnið (H2O) eða koltvísýringinn (CO2). Svo má bæta súrefnisatómi við metanið ( CH4) og framleiðs metanól (CH3-OH) til íblöndunar í bensín (3-10% og seinna meira) eins og CRI mun bjóða upp á hér á landi og/eða framleiða olíu eða DME í samræmi við hagfelldni þess að gera svo. Já, magnað.

Tæknilausnir til orkukerfisskipta sem horft er til á þessari öld eru vissulega staddar á mismunandi stað á tímalínu þróunar og fyrirsjáanlegrar hagfelldni í notkun og  ljóst að metaneldsneyti hefur hafið fljúgandi start mót fyrirsjáanlega vaxandi eftirspurn. Um 14 milljónir ökutækja geta nýtt metaneldsneyti í akstri í heiminum í dag og fjölgar hratt.  Á Íslandi stefnir í að um 1000 ökutæki geti nýtt metaneldsneyti í akstri í árslok 2011 og  fjölgar hratt – stefnir í um áttföldun í fjölda ökutækja frá 2009 og meira en tvöföldun í notkun á eldsneytinu milli áranna 2010 og 2011, yfir tvöföldun fólksbílaígilda í landinu milli áranna. Í skoðanakönnun sem Capacent birti í apríl 2011 kom fram að 82,4% svarenda á Íslandi  voru áhugasamir um metanbíla.  Já,  vítahringurinn hefur verið rofinn í baráttunni fyrir samfélagslega ábyrg og umhverfisvæn  orkukerfisskipti í samgöngum þjóða. Við erum ríkari en við höfum gert okkur grein fyrir.

Nú er lag og nú er leiku,
listin er að nýta mátt.
Velkjast ei né vera smeikur,
varast ber að hugsa smátt.

ps. Athugið að CNG stendur fyrir ,,Compressed Natural Gas " sem er metan, CH4  -  sama sameind og er í íslenska metaninu (CH4) sem SORPA framleiðir úr hauggasi frá urðunarstaðnum á Álfsnesi í dag.

Glæsilegur árangur Ásdísar Hjálmsdóttur í spjótkasti á HM undirstrikar raunsæi þess að á ÓL í London eftir um 300 daga gætum við átt spjótkastara í úrslitakeppninni- þar sem allt getur gerst.

Þrátt fyrir að æfinga-og keppnisáætlun Ásdísar hafi tekið kúvendingu í júní á þessu ári vegna matareitrunar sem hún hlaut á keppnisferðalagi sýndi hún okkur öllum á heimsmeistaramótinu í Suður-Kóreu að hún er komin í allra fremstu röð í heiminum í íþrótt sinni og var aðeins 50cm frá því að komast í úrslit.

Á heimsmeistaramóti og á Ólympíuleikum er algengt að 22-32 konur nái tilskildum árangri til að fá að taka þátt í forkeppni í spjótkasti. Í forkeppninni er ákveðin kastlengd ( 61m að þessu sinni hjá konum) sem tryggir keppanda sjálfkrafa sæti í úrslitum en ella komast tólf keppendur áfram í úrslitakeppnina. Í forkeppninni fá allir þátttakendur aðeins þrjú köst ef á þarf að halda, en í hefðbundinni spjótkastskeppni eru sex tilraunir.

Ásdís Hjálmsdóttir, gerði sér lítið fyrir og náði sínum besta árangri á þessu ári í forkeppninni og hafnaði í 13. sæti að þessu sinni. Þótt sárt kunni að vera fyrir íþróttamann að lenda í því hlutskipti að hafna í efsta sæti þeirra sem komast ekki áfram í úrslitakeppnina getur Ásdís sannarlega vel við unað enda um að ræða afgerandi staðfestingu á sterkri stöðu hennar gagnvart þátttöku á Ólympíuleikunum í London á næsta ári og heimsmeistaramótinu 2013.
 
Þegar Ólympíuleikarnir verða settir í London eftir um 300 daga rennur það upp fyrir okkur öllum að verkefni það sem Ásdís og þjálfari hennar eru að fást við er ekki þeirra einkaverkefni. Verkefnið snýst ekki síður um útkomu okkar Íslendinga á Ólympíuleikunum – hversu vel við náum að hlúa að okkar unga og efnilega íþróttafólki sem hefur með þrotlausri vinnu og eljusemi náð að skipa sér í flokk þeirra fremstu í heiminum í sínum greinum.

Á næstu mánuðum standa vonir til að íþróttamenn í ýmsum greinum öðlist þátttökurétt á leikunum í London og mikilvægt að okkur sem þjóð takist að mæta árangri hvers og eins með hætti sem tryggt getur þeim og þjóðinni sem bestan árangur á leikunum.  Ásdís Hjálmsdóttir hefur nú þegar áunnið sér þátttökurétt  á Ólympíuleikunum og sýnt það, með afgerandi hætti, að verkefni hennar verðskuldar fjárhagslegt bakland sem tryggt getur henni og þjálfara hennar, Stefáni Jóhannssyni, áhyggjulausa ráðstöfun á tíma við verkefnið og hagfellt umhverfi til að vinna í. 

Við erum ekki að tala um þörf fyrir margar milljónir króna fyrir tugi einstaklingsíþróttamanna fram að setningu leikanna en þó meiri fjármuni en svo að við getum ætlast til að íþróttamaðurinn sjálfur, fjölskyldan hans og nánasta umhverfi ráði við að greiða fyrir árangursríkasta undirbúninginn fram að leikunum- að bestu manna yfirsýn.

Í forkeppninni í spjótkasti kvenna á heimsmeistaramótinu í Suður-Kóreu  tryggði kast upp á 59,65m sæti  í úrslitum. Ásdís kastaði 59,15m og öllum ljóst, sem til þekkja, að hún á mikið inni og hefur alla burði til að geta bætt Íslandsmet sitt (61,37m) verulega á næsta ári og í framtíðinni. Sýnum samtakamátt og hlúum að okkar efnilegu íþróttamönnum sem náð hafa að tryggja sér þátttökurétt á Ólympíuleikunum í London 2012 - Íslandi allt. 

Niðurstað forkeppninnar á HM í S-Kóreu var sem hér greinir:

1	Christina Obergföll	68.76 Q
2	Sunette Viljoen	65.34 Q
3	Kathrina Molitor	63.52 Q
4	Barbora Špotáková	63.40 Q
5	Maria Abakumova	62.49 Q
6	Goldie Sayers	62.19 Q
7	Martina Ratej	61.58 Q
8	Kimberley Mickle	60.50 q
9	Linda Stahl	60.21 q
10	Yuki Ebihara	59.88 q
11	Madara Palameika	59.78 q
12	Jarmila Klimešová	59.65 q
13	Ásdís Hjálmsdóttir	59,15
14	Zahra Bani	58,92
15	Rachel Yurkovich	58,84
16	Vira Rebryk	58,5
17	Mercedes Chilla	58,34
18	Sinta Ozolina-Kovala	58,15
19	Justine Robbeson	58,08
20	Chunhua Liu	57,52
21	Kara Patterson	57,14
22	Indré Jakubaityté	56,92
23	Yanet Cruz	56,73
24	Tatjana Jelaca	56,68

Hver er framtíðin í vistvænum samgöngum – Iðnaðarráðherra var á málþingi á Reyðarfirði í gær.

Þróunarfélag Austurlands stóð fyrir málþingi á Reyðarfirði í gær um vistvæna orkugjafa í samgöngum undir yfirskriftinni, hver er framtíðin. Verkefnastjóri þróunarfélagsins,  Ásta Kristín Sigurðardóttir bauð gesti velkomna á málþingið sem var í traustri fundarstjórn Páls Björgvins Guðmundssonar, bæjarstjóra Fjarðarbyggðar .

Iðnaðarráðherra, Katrín Júlíusdóttir, opnaði málþingið með góðu erindi þar sem fram kom m.a. markmið stjórnvalda um að 10% af bílaflota landsins nýti visthæft eldsneyti árið 2020 – ( innskot, um 23.000 ökutæki). Ráðherra áréttaði þörf á að grípa og hagnýta tækifæri sem gefast til hagfelldra orkuskipta í samgöngum á komandi misserum og árum og til að svo megi verða sé m.a. þörf á að tengja saman störf ráðuneyta, hagsmunaaðila og rannsóknastofnanna. Og að Grænu orkunni sé meðal annars ætlað að gegna því hlutverki þar sem litið verður jafnt til allra tæknilausna sem skapað geta hagfelld tækifæri fyrir okkur Íslendinga í framtíðinni. Katrín áréttaði að allir eru velkomnir til þátttöku í störfum Grænu orkunnar og að samstarfshópar innan tæknilausna geti komið að málum verkefnastjórnar Grænu orkunnar og nefndi sem dæmi hugsanlegan klasa um framgang metanvæðingar. Jafnframt kom fram í máli ráðherra að ríki og sveitarfélög þyrftu að sýna gott fordæmi á komandi misserum og árum og stefna markvist að því að auka hlutfall visthæfra ökutækja í notkun í opinberum rekstri. 

Verkefnastjóri Grænu orkunnar, Sverrir Viðar Hauksson, sat fundinn og Jón Björn Skúlason ræddi hugmyndafræði Grænu orkunnar í ágætu erindi þar sem hann fór yfir svið tæknilausna til visthæfari samgangna sem horft er til í heiminum almennt. Jón áréttaði að ýmsar tæknilausnir séu í þróun og ljóst þyki að engin ein lausn muni henta öllum þjóðum í sama mæli og að orkukerfi til samgangna stefni í að verða með fjölbreyttari hætti í heiminum almennt í framtíðinni. Sökum þessa benti Jón á að mikilvægt væri að auk fræðslu á öllum stigum um þá valkosti sem eru í boði og munu fyrirsjáanlega verða í boði á komandi árum og áratugum.  Hann gat þess að notkun á metaneldsneyti hafi aukist mikið á höfuðborgarsvæðinu á síðustu misserum og að ökutækjum fjölgi hratt sem nýta metan í akstri. Og benti á að ný lög sem tóku gildi í janúar á þessu ári hefðu hvatt til þess að svo mætti verða. Þá ræddi hann einnig stuttlega um tímalínu annarra valkosta sem kynnu að reynast okkur hagfellt að nýta á komandi árum og nefndi í því sambandi, rafvæðingu, vetnisvæðingu og aukna notkun á lífdísil og alkahólum ( etanól og metanól).

Sigurður Ingi Friðleifsson hjá Orkusetrinu ræddi næst um leiðir til að draga úr mengun í samgöngum.  Hann benti m.a. á að þótt verð á bensíni væri á uppleið að þá væri það í raun ekki dýrt ef litið væri heildrænt á kostnað vegna framleiðslu og notkunar jarðefnaeldsneytis. Að stóra áskorunin sem blasti við í heiminum væri, hins vegar, sú að framboð á jarðefnaeldsneyti muni fyrirsjáanlega ekki anna eftirspurn eftir eldsneyti á þessari öld- að um takmarkaðar auðlindir sé að ræða.  Og jafnframt áréttaði hann að óraunhæft væri að gera ráð fyrir að visthæfara eldsneytis verði hlutfallslega mun ódýrara í framtíðinni en jarðefnaeldsneyti hefur verið til þessa. Hann benti á að næstu árin væri unnt að skapa hlutfallslega mikinn umhverfislegan ávinning með því að skipta út núverandi bensínbílum  fyrir sambærilega bíla með brunavél sem brenna mun minna af eldsneyti fyrir hvern ekinn kílómetra enda hafi átt sér stað mikil þróun á skilvirkni brunavéla á þessari öld og margt eftir að batna í þeim efnum á komandi árum.  Sigurður tilkynnti að Orkusetur muni kynna fljótlega nýja reiknivél á heimasíðu stofnunarinnar þar sem almenningi stendur til boða að bera saman valkosti til vélknúinna samgangna með heildrænni hætti en áður.

Freyr Ingólfsson  hjá Mannviti kynnti skýrsluna ,,vistvænar almenningssamgöngur“ og ræddi stuttlega um tækifæri til eldsneytisframleiðslu á Austurlandi. Hann benti meðal annars á að á svæðinu félli til um 12.000 tonn af heimilisúrgangi sem sorphirðustöðvar tækju við  á ári og vinna mætti úr því á aðra milljón normalrúmmetra ( Nm3) á ári af metaneldsneyti. Og þá eftir að skoða hvað hægt væri að safna af öðrum lífmassa s.s.  mykju, skít, taði, fiskúrgangi, heyfyrningum og ræktun á vallarfoxgrasi svo eitthvað sé nefnt. Fram kom hjá Frey að gera megi ráð fyrir að metanverksmiðja , sem nýtt gæti allan heimilisúrgang til metanframleiðslu, kosti um milljarð króna miðað við vinnslu 10.000 tonna af heimilisúrgangi- innskot, og því blasti við að slík verksmiðja kostar hlutfallslega mun minna ef um meira magn af lífrænu efni er að ræða með nýtingu á öðru hráefni en heimilisúrgangi.   

Magnús Ásgeirsson hjá N1 á sæti í verkefnastjórn Grænu orkunnar og ræddi hann um framtíðarsýn og valkosti í boði til vélknúinna samgangna. Í skemmtilegu og fróðlegu erindi kynnti hann þróun í orkunotkun í heiminum á liðinni öld og spár um minnkandi þátt jarðefnaeldsneytis á þessari öld. Fram kom hjá Magnúsi að sala á metaneldsneyti 2011 stefni í að verða meiri en sem nemur tvöfaldri notkun á höfuðborgarsvæðinu á árinu 2010. Og að ökutækjum sem nýta metaneldsneyti hafi fjölgað hratt á höfuðborgarsvæðinu á síðustu misserum. Í umræðu sem skapaðist um fjölda ökutækja sem nýta metaneldsneyti á höfuðborgarsvæðinu í dag kom fram sú tilgáta að eldsneytissalan hefði átt að aukast meira ef ökutækjum hefur fjölgað úr 120 í júlí 2010 í 600 ökutæki í júlí 2011.  Á það var bent að fjöldi strætisvagna og sorphirðubíla væri sá sami á þessu ári og í fyrra og því væri fjöldi ökutækja í notkun, annars vegar, og eldsneytissala, hins vegar, ekki mælikvarði á það hvort metanbílaeigendur ækju mestmegnis á metani í Reykjavík eða ekki. Og áréttað var að öll teikn séu um að eigendur metan/bensínbíla aki mestmegnis á metani á höfuðborgarsvæðinu enda hafi eldsneytisnotkunin á árinu 2010 munið uppreiknað um 450 meðal fólksbílaígildum og salan komin í um 1000 fólksbílaígildi í júlí 2011 – ergo; mjög gott samræmi er milli fjölda fólksbílaígilda og eldsneytissölu eða ríflega tvöföldun í báðum tilfellum milli júlímánaða 2010 og 2011 eins og fram kom í erindi Magnúsar ( 1000/450 = 2,22).  
 
Hlífar Þorsteinsson hjá Austfjarðarleiðum fjallaði í skemmtilegu erindi um sögu og umhverfisstefnu fyrirtækisins og markmið um að bjóða eins og kostur er upp á umhverfisvænstu hópferðasamgöngur sem völ er á. Hann áréttaði mikilvægi þess að lífdísilolía sem kæmi á markað yrði vottuð og eiginleikar hennar nákvæmlega skilgreindir enda gæti það verið dýrt spaug að láta olíur á nýjustu vélarnar sem uppfylltu ekki kröfur framleiðenda. Hlífar gerði að umtalefni að svo virtist sem stjórnvöld hefðu ekki gert mikið í að fylgja eftir ákvæðum um EURO-staðla gagnvart útblæstri  stærri ökutækja og vonaðist til að í þeim efnum væri breytinga að vænta.

Guðmundir Sveinsson hjá Alcoa ræddi um stefnu fyrirtækisins varðandi vistvæna orkugjafa og mikinn áhuga innan fyrirtækisins fyrir því að draga verulega úr notkun á jarðefnaeldsneyti í rekstrinum, en notkun Alcoa í dag spannar 500-550 þúsund lítra á ári sem skapi losun á um 1400 tonnum af jarðefna-CO2 á ári.  Hann gat þess að það hafi komið til tals meðal álfyrirtækja í landinu að gera sameiginlega átak í þessum málum. Og að öðru leiti sé það stefna fyrirtækisins að haga rekstri sínum í eins mikilli sátt við umhverfið og kostur er.

Þróunarfélag Austurlands á þakkir skyldar fyrir framtakið sem og iðnaðarráðherra sérstaklega fyrir að mæta á Reyðarfjörð og fylgja eftir verkefnum Grænu orkunnar þótt mikið hafi verið að gera hjá henni þennan dag eins fram kom í Kastljósi um kvöldi varðandi málefni Byggðastofnunar. 

Nú blasir við skemmtileg vinna á Austurlandi við að stilla saman strengi í fjórðungnum og leita hagfelldustu leiða til að stíga markviss heillaspor í átt að visthæfari samgöngum á Austurlandi - vinna sem getur leitt til fjölgunar grænna starfa og aukins orkuöryggis í fjórðungnum og styrkt verulega alla ferðþjónustu á Austurlandi.

Tryggjum spjótkastsverkefni Ásdísar samkeppnishæft umhverfi fram að ÓL í London 2012 – aðeins 11 mánuðir til stefnu.

Ásdís Hjálmsdóttir er eini einstaklingsíþróttamaður þjóðarinnar, til þessa,  sem tryggt hefur sér þátttökurétt á ÓL í London á næsta ári.  Hún var kjörin frjálsíþróttamaður landsins af FRÍ síðastliðin þrjú ár og íþróttamaður Reykjavíkur síðastliðin tvö ár. Ásdís á raunhæfa möguleika á að komast í úrslitakeppni Ólympíuleikanna í London á næsta ári þar sem allt getur gerst - um 300  dagar eru til stefnu - verkefnið er ekki einungis einkamál Ásdísar.  

Verkefnið krefst frekari stuðnings enda um að ræða íþróttamann sem kominn er í fremstu röð í heiminum á sínu sviði og mikilvægt fyrir hana að geta tryggt sér afnot af æfingaraðstöðu erlendis, eins og þurfa þykir,  til jafns við samkeppnisaðila.  Síðastliðin tvö ár hefur Ásdís verið í hópi 20 bestu kvenspjótkastara heims. Íslandsmet hennar í dag er 61,37m. Því fer fjarri að Íslandsmet Ásdísar sé stakur hámarksárangur fyrir hana, enda hafa kastlengdir hennar við mismunandi aðstæður verið algengt á bilinu 57-60 metrar síðastliðin tvö ár. Á þessu ári náði hún að tryggja sér þátttökurétt á heimsmeistaramótinu sem fram fer í Suður-Kóreu 27. ágúst - 4. september.  Og þrátt fyrir óvænt bakslag við æfingar og keppnir vegna matareitrunar sem hún hlaut á keppnisferðalagi í upphafi keppnistímabilsins og smávægilegra eymsli í ökkla.  

Það er ekki nokkur spurning að Ásdís Hjálmsdóttir hefur alla burði til að stórbæta árangur sinn á komandi misserum og árum og blanda sér í toppbaráttuna á Ólympíuleikunum í London 2012 og á heimsmeistaramótinu 2013. Framframir hennar hafa verið miklar á síðustu misserum og æfingar hafa gengið mjög vel síðastliðin tvö ár. Hún varð fyrir því óhappi að fá matareitrun eftir keppi í Maraco í júní á þessu ári og því minna um keppnir á þessu sumri en áætlað var. Ásdís hefur þó náð sér vel á strik á þessu sumri og undirstrikaði það með jafnri kastseríu á alþjóðlega demantamótinu í London í síðasta mánuði þar sem eingöngu sterkustu frjálsíþróttamönnum heims er boðið til keppni.  Þátttaka hennar á HM í Suður-Kóreu eftir nokkra daga ( 1. september) er því afar gleðileg þótt undirbúningurinn  hafi orðið annar en vonir stóðu til eins og að ofan greinir. Sökum matareitrunar í vor var stefnan strax sett á ÓL 2012 og ekki öllu tjaldað til vegna HM í næsta mánuði. Þátttaka Ásdísar þar er þó gagnleg um margt og ljóst að þar verða saman komnir helstu keppendur á ÓL í London 2012.  

Ásdís er eini íþróttamaður landsins sem nýtur A-stuðnings ÍSÍ  (160.000  kr/mán.) og jafnframt nýtur hún stuðnings frá Valitor. Þessi dýrmæti stuðningur við verkefni Ásdísar hefur gert henni kleift að stunda æfingar hér á landi en dugar þó vart fyrir öðru en lágmarks framfærslu hér heima og því hefur margvíslegur kostnaður fallið á íþróttamanninn sjálfan og/eða ýmsum undirbúningsatriðum verið sleppt.

Þegar Ólympíuleikarnir verða settir eftir um 300 daga rennur það upp fyrir okkur öllum að verkefni það sem Ásdís og þjálfari hennar eru að fást við er ekki þeirra einkaverkefni. Verkefnið snýst ekki síður um útkomu okkar Íslendinga á Ólympíuleikunum – hversu vel við náum að hlúa að okkar unga og efnilega íþróttafólki sem hefur með þrotlausri vinnu og eljusemi náð að skipa sér í flokk þeirra fremstu í heiminum í sínum greinum.

 Á næstu mánuðum standa vonir til að íþróttamenn í ýmsum greinum öðlist þátttökurétt á leikunum í London og mikilvægt að okkur sem þjóð takist að mæta árangri hvers og eins með hætti sem tryggt getur þeim og þjóðinni sem bestan árangur á leikunum.  Ásdís Hjálmsdóttir hefur nú þegar áunnið sér þátttökurétt  á Ólympíuleikunum og sýnt það, með afgerandi hætti, að verkefni hennar verðskuldar fjárhagslegt bakland sem tryggt getur henni og þjálfara hennar, Stefáni Jóhannssyni, áhyggjulausa ráðstöfun á tíma við verkefnið og hagfellt umhverfi til að vinna í.

 Við erum ekki að tala um þörf fyrir margar milljónir króna fyrir tugi eistaklingsíþróttamanna fram að setningu leikanna en þó meiri fjármuni en svo að við getum ætlast til að íþróttamaðurinn sjálfur, fjölskyldan hans og nánasta umhverfi ráði við að greiða fyrir árangursríkasta undirbúninginn fram að leikunum- að bestu manna yfirsýn. Í forkeppninni í spjótkasti kvenna á Ólympíuleikunum 2008   tryggði kast upp á 60,13m sæti  í úrslitakeppni leikanna. Íslandsmet Ásdísar er í dag er 61,37m og öllum ljóst,sem til þekkja, að hún á mikið inni.Sýnum samtakamátt og stöndum enn frekar með okkar efnilegu íþróttamönnum sem náð hafa að tryggja sér þátttökurétt á Ólympíuleikunum í London 2012 - Íslandi allt. 

Úrslit í spjótkasti kvenna á Ólympíuleikunum 2008 voru sem hér segir:

1. Barbora Špotáková, CZE, 71.42
2. Mariya Abakumova, RUS, 70.78
3. Christina Obergföll, GER, 66.13
4. Goldie Sayers, GBR, 65.75
5. Steffi Nerius, GER, 65.29
6. Osleidys Menéndez, CUB, 63.35
7. Barbara Madejczyk, POL, 62.02
8. Kathrina Molitor, GER, 59.649. Mercedes Chilla, ESP, 58.13
10. Li Zhang, CHN, 56.14
11. Sinta Ozolina, LAT, 53.38
12. Felicia Tilea-Moldovan, ROU, 53.04